E102 · Renklendirici
E102 nedir? Tartrazin
Tartrazin (E102), Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği (Resmî Gazete 13.10.2023, sayı 32338 mükerrer) EK-II Bölüm B’deki izinli gıda katkı maddeleri listesinde yer alıyor. Mevzuat, bu maddenin 37 gıda kategorisinde kullanımına izin veriyor.
EK-II Bölüm B kısmıRenklendirici
İzinli gıda kategorisi37
Azami miktar belirtilen36 kategori
Kaynak: Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği, EK-II
Resmî Gazete 13.10.2023, sayı 32338 (Mükerrer) · resmî metin
Bu sayfa mevzuat metninden otomatik üretilmiştir, yorum içermez.
Resmî Gazete 13.10.2023, sayı 32338 (Mükerrer) · resmî metin
Bu sayfa mevzuat metninden otomatik üretilmiştir, yorum içermez.
Mevzuatta izin verilen gıda grupları
- Süt ürünleri ve analogları
- Yenilebilir buzlar ve Dondurma
- Meyve ve sebzeler
- Şekerlemeler
- Tahıllar ve tahıl ürünleri
- Fırıncılık ürünleri
- Et
- Balık ve su ürünleri
- Tuzlar, baharatlar, çorbalar, soslar, salatalar ve protein ürünleri
- Türk Gıda Kodeksi Bebek ve Küçük Çocuklara Yönelik Gıdalar ile Vücut Ağırlığı Kontrolü İçin Diyetin Yerini Alan Gıdalar Yönetmeliği’nde tanımlanan gıdalar, Kilo verme amaçlı öğün yerine geçen gıdalar Özel tıbbi amaçlı diyet gıdalar Gluten intoleranslı bireylere uygun gıdalar
- İçecekler
- Tüketime hazır atıştırmalıklar
- Tatlılar; kategori 1, 3 ve 4 kapsamında yer alan ürünler hariç
- Takviye edici gıdalar
E102 hangi gıda kategorilerinde izinli?
Aşağıdaki liste, mevzuatın E102 için izin verdiği gıda kategorilerini ve varsa azami miktarı olduğu gibi aktarır.
01.4Aromalandırılmış fermente süt ürünleri, ısıl işlem görmüş ürünler dâhil150 mg/kg
01.6.3Diğer kremalarsadece aromalandırılmış kremalar150 mg/kg
01.7.1Olgunlaştırılmamış peynirler (kategori 16 kapsamındaki ürünler hariç)sadece aromalandırılmış olgunlaştırılmamış peynirler150 mg/kg
01.7.3Yenilebilir peynir kabuğuquantum satis
01.7.5İşlenmiş peynir (Eritme peyniri dâhil)sadece aromalandırılmış işlenmiş peynir100 mg/kg
01.7.6Peynir ürünleri (kategori 16 kapsamındaki ürünler hariç)sadece aromalandırılmış olgunlaştırılmamış ürünler100 mg/kg
03Yenilebilir buzlar ve Dondurmasade dondurma hariç150 mg/kg
04.2.3Teneke veya cam ambalajdaki meyve ve sebzelersadece işlenmiş bezelye püresi ve bahçe bezelyesi (teneke ambalajdaki konservede)100 mg/kg
04.2.4.1Meyve ve sebze preparatları (komposto hariç)sadece mostarda di frutta200 mg/kg
05.2Diğer şekerlemeler, nefes tazeleyici minik şekerlemeler dâhilmeyve ve sebze şekerlemeleri hariç300 mg/kg
05.3Sakız300 mg/kg
05.4Süslemeler, kaplamalar ve dolgular, kategori 4.2.4 kapsamında yer alan meyve bazlı dolgular hariçsadece süslemeler, kaplamalar ve soslar; dolgular hariç500 mg/kg
06.6Yağ, un ve yumurta karışımı yarı-akışkan hamur (Batters)sadece kaplama amaçlı hamur500 mg/kg
07.2Hafif fırıncılık ürünleri200 mg/kg
08.3.3Et için süslemeler, kaplamalar ve kılıflarsadece süslemeler ve kaplamalar, pastırma ve pasturmas adlı ürünlerin yenilebilir dış kaplamaları hariç500 mg/kg
09.2İşlenmiş balık ve işlenmiş su ürünleri, yumuşakçalar ve kabuklular dâhilsadece surimi ve benzeri ürünler ve Theragra chalcogramma, Pollachius virens ve Clupea harengus bazlı somon ikameleri500 mg/kg
09.3Balık yumurtasıMersin balığı yumurtası (Havyar) hariç300 mg/kg
12.2.2Çeşniler ve lezzet verici soslarsadece çeşniler, örneğin köri, tandoori500 mg/kg
12.4Hardal300 mg/kg
12.5Çorbalar ve et suları50 mg/kg
12.6Soslarpickle sos, relish sos, chutney sos ve piccalilli sos dâhil; domates bazlı soslar hariç500 mg/kg
12.9Protein ürünleri, kategori 1.8 kapsamında yer alan ürünler hariçsadece bitkisel protein bazlı et ve balık analogları100 mg/kg
13.2Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği’nde tanımlanan özel tıbbi amaçlı diyet gıdalar ((13.1.4) numaralı kategoride belirtilenler hariç)50 mg/kg
13.3Türk Gıda Kodeksi Bebek ve Küçük Çocuklara Yönelik Gıdalar ile Vücut Ağırlığı Kontrolü İçin Diyetin Yerini Alan Gıdalar Yönetmeliği’nde tanımlanan vücut ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıdalar, Kilo verme amaçlı öğün yerine geçen gıdalar50 mg/kg
14.1.3Aromalandırılmış içeceklerçikolatalı süt ve malt ürünleri hariç100 mg/kg
14.2.3Elma şarabı ve armut şarabı200 mg/kg
14.2.4Meyve şarabı ve made wine200 mg/kg
14.2.6Türk Gıda Kodeksi Distile Alkollü İçkiler Tebliği’nde tanımlanan distile alkollü içkilerTürk Gıda Kodeksi Distile Alkollü İçkiler Tebliği’nde yer alan Distile Alkollü İçki Kategorilerinin Tanımları ve Özellikleri başlıklı EK-1’de tanımlanan; Rom, Viski / whisky / whiskey, Tahıl distilat içkisi, Şarap distilatı, Brendi / Brandy / Weinbrand, Üzüm cibresi distilat içkisi / üzüm cibresi, Meyve cibresi distilat içkisi, Kuru üzüm distilat içkisi / kuru üzüm brendisi / raisin brandy, Meyve distilat içkisi (Meyve brendisi, Meyve alkola içkileri), Elma şarabı distilat içkisi/cider spirit-armut şarabı distilat içkisi/perry spirit, Bal Distilat İçkisi, Hefebrand veya tortu distile içkisi, Bierbrand veya eau de vie de biere, Topinambur veya Jerusalem artichoke distile içkisi hariç;, Maserasyon ve distilasyon ile elde edilen meyve ön adı ile anılan distile alkollü içkiler hariç; Geist (kullanılan hammadde veya meyvenin ismi ile), London Cin, Sambuca, Maraschino veya Marrasquino, Mistra hariç200 mg/kg
14.2.7.1Aromatize şaraplarsadece americano, bitter vino100 mg/kg
14.2.7.2Aromatize şarap bazlı içkilersadece bitter soda100 mg/kg
14.2.7.3Aromatize şarap kokteylleri200 mg/kg
14.2.8%15’ten az alkol içeren distile alkollü içkiler dâhil diğer alkollü içkilersadece %15’ten az alkol içeren alkollü içkiler ve nalewka na winie owocowym, aromatyzowana nalewka na winie owocowym, nalewka na winie z soku winogronowego, aromatyzowana nalewka na winie z soku winogronowego, napój winny owocowy lub miodowy, aromatyzowany napój winny owocowy lub miodowy, wino owocowe niskoalkoholowe ve aromatyzowane wino owocowe niskoalkoholowe200 mg/kg
15.1Patates-, tahıl-, un- veya nişasta-bazlı atıştırmalıklarekstrüde edilmiş veya şişirilmiş/genişletilmiş tuzlu/baharatlı/ çeşnili atıştırmalık ürünler hariç100 mg/kg
15.2İşlenmiş sert kabuklu meyvelersadece tuzlu/baharatlı/çeşnili kaplanmış sert kabuklu meyveler100 mg/kg
16Tatlılar; kategori 1, 3 ve 4 kapsamında yer alan ürünler hariçpeynir helvası, saray helvası, çekme helva, tahin helvası, yaz helvası ve benzeri ürünler hariç150 mg/kg
17.1Katı formdaki takviye edici gıdalar, bebek ve küçük çocuklar için kullanılan takviye edici gıdalar hariç300 mg/kg
17.2Sıvı formdaki takviye edici gıdalar, bebek ve küçük çocuklar için kullanılan takviye edici gıdalar hariç100 mg/kg
Mevzuattaki azami miktarlar
Mevzuat, E102 için 36 gıda kategorisinde sayısal bir azami miktar belirtiyor. Aşağıdaki değerler yönetmelikte yazan miktarlardır (mg/l veya mg/kg); bu sayfada yorumlanmaz.
01.4Aromalandırılmış fermente süt ürünleri, ısıl işlem görmüş ürünler dâhil150 mg/kg
01.6.3Diğer kremalar150 mg/kg
01.7.1Olgunlaştırılmamış peynirler (kategori 16 kapsamındaki ürünler hariç)150 mg/kg
01.7.5İşlenmiş peynir (Eritme peyniri dâhil)100 mg/kg
01.7.6Peynir ürünleri (kategori 16 kapsamındaki ürünler hariç)100 mg/kg
03Yenilebilir buzlar ve Dondurma150 mg/kg
04.2.3Teneke veya cam ambalajdaki meyve ve sebzeler100 mg/kg
04.2.4.1Meyve ve sebze preparatları (komposto hariç)200 mg/kg
05.2Diğer şekerlemeler, nefes tazeleyici minik şekerlemeler dâhil300 mg/kg
05.3Sakız300 mg/kg
05.4Süslemeler, kaplamalar ve dolgular, kategori 4.2.4 kapsamında yer alan meyve bazlı dolgular hariç500 mg/kg
06.6Yağ, un ve yumurta karışımı yarı-akışkan hamur (Batters)500 mg/kg
Kalan 24 kategori yukarıdaki tam listede yer alıyor.
Mevzuattaki grup üyeliği
Yönetmelik bazı katkı maddelerini, birlikte kullanıldıklarında ortak kurala tabi olacak şekilde gruplandırır. E102 şu grupların içinde geçiyor:
Grup IIIBirlikte kullanımlarında maksimum miktar belirlenmiş olan gıda renklendiricileriGrupta 13 katkı maddesi var.
Tablodaki dipnotlar ne diyor?
E102 için yukarıdaki kategori tablosunda geçen dipnotların mevzuattaki karşılığı:
(25)E 122 ve E 155 kodlu renklendiricilerin miktarı 50 mg/kg veya 50 mg/l yi geçemez.
(26)Americano’da E 100, E 101, E 102, E 104, E 120, E 122, E 123, E 124 adlı renklendiricilerin tek başına veya birlikte kullanılmasına izin verilir.
(27)Bitter vino’da E 100, E 101, E 102, E 104, E 110, E 120, E 122, E 123, E 124, E 129 adlı renklendiricilerin tek başına veya birlikte kullanılmasına izin verilir.
(28)Bitter soda’da E 100, E 101, E 102, E 104, E 110, E 120, E 122, E 123, E 124, E 129 adlı renklendiricilerin tek başına veya birlikte kullanılmasına izin verilir.
(33)E 100, E 102, E 120, E 122, E 160e ve E 161b kodlu renklendiricilerin tek başına veya birlikte kullanılabileceği maksimum miktar
(65)E 120 karminik asit, karmin adlı renklendiriciden hazırlanan alüminyum laklarından gelen alüminyum için maksimum miktar 10 mg/kg’dır. Diğer alüminyum laklar kullanılamaz.
(67)E 120 Karminik asit, karmin ve E 180 Litolrubin BK adlı renklendiricilerden hazırlanan alüminyum laklardan gelen alüminyum için maksimum miktar 10 mg/kg’dır. Diğer alüminyum laklar kullanılamaz.
(69)Tüm alüminyum laklardan gelen alüminyum için maksimum miktar 150 mg/kg’dır.
(70)Tüm alüminyum laklardan gelen alüminyum için maksimum miktar 120 mg/kg’dır.
(71)Tüm alüminyum laklardan gelen alüminyum için maksimum miktar 30mg/kg’dır.
Bu kod için toplam 19 dipnot geçiyor.
Sık sorulanlar
- E102 nedir?
- E102, mevzuattaki adıyla “Tartrazin”. Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği (Resmî Gazete 13.10.2023, sayı 32338 mükerrer) EK-II Bölüm B’deki izinli gıda katkı maddeleri listesinde yer alıyor; listede “Renklendirici” kısmında geçiyor. EK-II Bölüm E’de 37 gıda kategorisi için kullanımına izin verildiği yazılı.
- E102 hangi gıdalarda bulunur?
- Mevzuat E102 kullanımına şu gıda gruplarında izin veriyor: Süt ürünleri ve analogları, Yenilebilir buzlar ve Dondurma, Meyve ve sebzeler, Şekerlemeler, Tahıllar ve tahıl ürünleri, Fırıncılık ürünleri, Et, Balık ve su ürünleri, Tuzlar, baharatlar, çorbalar, soslar, salatalar ve protein ürünleri, Türk Gıda Kodeksi Bebek ve Küçük Çocuklara Yönelik Gıdalar ile Vücut Ağırlığı Kontrolü İçin Diyetin Yerini Alan Gıdalar Yönetmeliği’nde tanımlanan gıdalar, Kilo verme amaçlı öğün yerine geçen gıdalar Özel tıbbi amaçlı diyet gıdalar Gluten intoleranslı bireylere uygun gıdalar, İçecekler, Tüketime hazır atıştırmalıklar, Tatlılar; kategori 1, 3 ve 4 kapsamında yer alan ürünler hariç, Takviye edici gıdalar. Bu, ürünün mutlaka içerdiği anlamına gelmez; yalnızca kullanımına izin verilen kategorileri gösterir.
- E102 için mevzuatta miktar sınırı var mı?
- Mevzuatta 36 gıda kategorisi için sayısal azami miktar belirtilmiş; örneğin Aromalandırılmış fermente süt ürünleri, ısıl işlem görmüş ürünler dâhil için 150 mg/kg; Diğer kremalar için 150 mg/kg; Olgunlaştırılmamış peynirler (kategori 16 kapsamındaki ürünler hariç) için 150 mg/kg. 1 kategoride ise “quantum satis” yazıyor: mevzuat sayısal bir üst sınır koymuyor, teknolojik amaç için gereken miktarla sınırlı tutuluyor.
- E102 kullanımına sınırlama getirilmiş mi?
- Evet. 24 kategoride mevzuat ek koşul ya da istisna yazıyor. Örnek: Diğer kremalar: “sadece aromalandırılmış kremalar” · Olgunlaştırılmamış peynirler (kategori 16 kapsamındaki ürünler hariç): “sadece aromalandırılmış olgunlaştırılmamış peynirler”.
Kaynak bilgisi
Bu maddenin bitkisel, hayvansal veya sentetik kaynaklı olduğu bilgisi Türk Gıda Kodeksi'nde yer almıyor. Kaynak üreticiye göre değişebilir; kesin bilgi için üreticiye sorulmalıdır.