E450
E450 nedir? Difosfatlar
Difosfatlar (E450), Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği (Resmî Gazete 13.10.2023, sayı 32338 mükerrer) EK-II Bölüm B’deki izinli gıda katkı maddeleri listesinde yer alıyor. Mevzuat, bu maddenin 58 gıda kategorisinde kullanımına izin veriyor.
Mevzuattaki durumEK-II’de izinli
İzinli gıda kategorisi58
Azami miktar belirtilen55 kategori
Kaynak: Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği, EK-II
Resmî Gazete 13.10.2023, sayı 32338 (Mükerrer) · resmî metin
Bu sayfa mevzuat metninden otomatik üretilmiştir, yorum içermez.
Resmî Gazete 13.10.2023, sayı 32338 (Mükerrer) · resmî metin
Bu sayfa mevzuat metninden otomatik üretilmiştir, yorum içermez.
Mevzuatta izin verilen gıda grupları
- Tüm gıda kategorileri (özellikle belirtilmedikçe, bebek ve küçük çocuklar için gıdalar hariç)
- Süt ürünleri ve analogları
- Katı yağlar ve sıvı yağlar ve katı ve sıvı yağ emülsiyonları
- Yenilebilir buzlar ve Dondurma
- Meyve ve sebzeler
- Şekerlemeler
- Tahıllar ve tahıl ürünleri
- Fırıncılık ürünleri
- Et
- Balık ve su ürünleri
- Yumurta ve yumurta ürünleri
- Şekerler, şuruplar, bal ve sofralık tatlandırıcılar
- Tuzlar, baharatlar, çorbalar, soslar, salatalar ve protein ürünleri
- Türk Gıda Kodeksi Bebek ve Küçük Çocuklara Yönelik Gıdalar ile Vücut Ağırlığı Kontrolü İçin Diyetin Yerini Alan Gıdalar Yönetmeliği’nde tanımlanan gıdalar, Kilo verme amaçlı öğün yerine geçen gıdalar Özel tıbbi amaçlı diyet gıdalar Gluten intoleranslı bireylere uygun gıdalar
- İçecekler
- Tüketime hazır atıştırmalıklar
- Tatlılar; kategori 1, 3 ve 4 kapsamında yer alan ürünler hariç
- Takviye edici gıdalar
E450 hangi gıda kategorilerinde izinli?
Aşağıdaki liste, mevzuatın E450 için izin verdiği gıda kategorilerini ve varsa azami miktarı olduğu gibi aktarır.
0Tüm gıda kategorileri (özellikle belirtilmedikçe, bebek ve küçük çocuklar için gıdalar hariç)sadece kurutulmuş toz formdaki gıdalar, EK II Bölüm A Tablo 1’de listelenen gıdalar hariç (örneğin; üretim prosesi sırasında kurutulmuş gıdalar ve bunların karışımları)10 000 mg/kg
01.1Aromalandırılmamış pastorize ve sterilize (UHT dâhil) sütsadece sterilize ve UHT süt1 000 mg/kg
01.4Aromalandırılmış fermente süt ürünleri, ısıl işlem görmüş ürünler dâhil3 000 mg/kg
01.5Türk Gıda Kodeksi Koyulaştırılmış Süt ve Süttozu Tebliği’nde tanımlanan koyulaştırılmış süt ve süttozusadece kuru madde içeriği %28’den az olan koyulaştırılmış süt1 000 mg/kg
01.6.3Diğer kremalarsadece sterilize, pastörize, UHT krema ve çırpılmış krema5 000 mg/kg
01.7.1Olgunlaştırılmamış peynirler (kategori 16 kapsamındaki ürünler hariç)sadece yumuşak taze peynirler, mozzarella hariç2 000 mg/kg
01.7.5İşlenmiş peynir (Eritme peyniri dâhil)20 000 mg/kg
01.7.6Peynir ürünleri (kategori 16 kapsamındaki ürünler hariç)sadece olgunlaştırılmamış ürünler2 000 mg/kg
01.8Süt analogları, içecek beyazlatıcıları dâhilsadece çırpılmış krema analogları5 000 mg/kg
02.2.1Tereyağı ve konsantre tereyağı ve sıvı tereyağı ve sadeyağsadece ekşitilmiş kremadan üretilmiş tereyağı2 000 mg/kg
02.2.2Türk Gıda Kodeksi Sürülebilir Yağlar / Margarin ve Yoğun Yağlar Tebliği’nde tanımlanan sürülebilir yağlar dâhil olmak üzere diğer katı ve sıvı yağ emülsiyonları Sıvı emülsiyonlarsadece sürülebilir katı yağlar5 000 mg/kg
02.3Tavalar için püskürtülebilir bitkisel yağsadece teneke fırın kapları için püskürtülebilir/sprey su bazlı yağ emülsiyonları30 000 mg/kg
03Yenilebilir buzlar ve Dondurma1 000 mg/kg
04.2.4.1Meyve ve sebze preparatları (komposto hariç)sadece meyve preparatları800 mg/kg
04.2.5.4Sert kabuklu meyvelerin ezmeleri ve sürülebilir ürünlerisadece sert kabuklu meyvelerin sürülebilir kreması, sert kabuklu meyvelerin ezmeleri hariç5 000 mg/kg
04.2.6İşlenmiş patates ürünleriön kızartma işlemi yapılarak dondurulmuş ve derin- dondurulmuş patatesler de dâhil5 000 mg/kg
05.2Diğer şekerlemeler, nefes tazeleyici minik şekerlemeler dâhilsadece şeker bazlı şekerlemeler, meyve şekerlemeleri hariç5 000 mg/kg
05.3Sakızquantum satis
05.4Süslemeler, kaplamalar ve dolgular, kategori 4.2.4 kapsamında yer alan meyve bazlı dolgular hariç5 000 mg/kg
06.2.1Unlarbuğday unu hariç2 500 mg/kg
06.3Kahvaltılık tahıllar5 000 mg/kg
06.5Noodle2 000 mg/kg
06.6Yağ, un ve yumurta karışımı yarı-akışkan hamur (Batters)12 000 mg/kg
07.1Ekmek ve ekmek çeşitlerisadece soda ekmeği (sodyum bikarbonatlı ekmek)20 000 mg/kg
07.2Hafif fırıncılık ürünleri20 000 mg/kg
08.2Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği kapsamında tanımlanan hazırlanmış et karışımlarısadece kahvaltılık sosisler (breakfast sausages): Bu ürünlerde et; kas ve yağ doku tamamen dağılacak şekilde kıyılır. Böylece lifler, yağ ile emülsiyon oluşturarak bu ürünlere kendine has görünümünü kazandırır; en az %4 oranında sebze ve/veya tahıl içeriği etin içine karışmış halde olan “Finnish grey salted Cristmas ham burger meat (Finlandiyaya özgü geleneksel bir ürün)”, Kasseler, Bräte, Surfleisch, toorvorst, šašlõkk, ahjupraad, Bílá klobása, Vinná klobása, Sváteční klobása ve Syrová klobása ve gıda işletmecisi tarafından pişirilerek yaprak döner ya da kıyma döner veya bunların karışımı şeklinde son tüketiciye sunulan sıvı çeşnilerle muamele edilmiş koyun, kuzu, dana ve sığır etinden üretilmiş dondurulmuş döner veya sıvı çeşnilerle muamele edilmiş/muamele edilmemiş kanatlı etinden üretilmiş dondurulmuş döner5 000 mg/kg
08.3.1Isıl işlem görmemiş et ürünleri5 000 mg/kg
08.3.2Isıl işlem görmüş et ürünlerikavurma hariç foiegras, foie gras entier, blocs de foie gras, Libamáj, libamáj egészben, libamáj tömbben hariç5 000 mg/kg
08.3.3Et için süslemeler, kaplamalar ve kılıflarsadece et için kaplama ajanı olarak4 000 mg/kg
09.1.1İşlenmemiş balıksadece dondurulmuş ve derin dondurulmuş balık filetoları5 000 mg/kg
09.1.2İşlenmemiş yumuşakçalar ve kabuklularsadece dondurulmuş ve derin dondurulmuş yumuşakçalar ve kabuklular5 000 mg/kg
09.2İşlenmiş balık ve işlenmiş su ürünleri, yumuşakçalar ve kabuklular dâhilsadece tuz içeriği en az %18 olan salamura ve/veya enjeksiyon yoluyla ön tuzlama ve takiben kuru tuzlama yapılmış Gadidae familyasının tuzlanmış balıkları5 000 mg/kg
10.2İşlenmiş yumurta ve yumurta ürünlerisadece sıvı yumurta (beyaz, sarı veya bütün)10 000 mg/kg
11.1“Türk Gıda Kodeksi Şeker Tebliği” nde tanımlanan şekerler ve şuruplarsadece kuru toz gıdalar10 000 mg/kg
12.1.1Tuz10 000 mg/kg
12.1.2Tuz ikameleri10 000 mg/kg
12.5Çorbalar ve et suları3 000 mg/kg
12.6Soslar5 000 mg/kg
12.9Protein ürünleri, kategori 1.8 kapsamında yer alan ürünler hariçsadece bitkisel protein içecekleri20 000 mg/kg
13.1.3Bebek ve küçük çocuk ek gıdalarısadece bisküviler ve gevrekler/peksimetler5 000 mg/kg
13.2Türk Gıda Kodeksi Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği’nde tanımlanan özel tıbbi amaçlı diyet gıdalar ((13.1.4) numaralı kategoride belirtilenler hariç)5 000 mg/kg
13.3Türk Gıda Kodeksi Bebek ve Küçük Çocuklara Yönelik Gıdalar ile Vücut Ağırlığı Kontrolü İçin Diyetin Yerini Alan Gıdalar Yönetmeliği’nde tanımlanan vücut ağırlığı kontrolü için diyetin yerini alan gıdalar, Kilo verme amaçlı öğün yerine geçen gıdalar5 000 mg/kg
13.4Gluten intoleranslı bireylere uygun gıdalar5 000 mg/kg
14.1.3Aromalandırılmış içecekler700 mg/kg
14.1.4.2Diğerlerisadece otomatik satış makineleri için kahve bazlı içecekler; instant çay ve instant bitkisel infüzyonlar2 000 mg/kg
14.2.3Elma şarabı ve armut şarabı1 000 mg/kg
14.2.4Meyve şarabı ve made wine1 000 mg/kg
14.2.5Bal likörü (Mead)1 000 mg/kg
14.2.6Türk Gıda Kodeksi Distile Alkollü İçkiler Tebliği’nde tanımlanan distile alkollü içkilerviski, whisky, whiskey hariç1 000 mg/kg
14.2.7.1Aromatize şaraplar1 000 mg/kg
14.2.7.2Aromatize şarap bazlı içkiler1 000 mg/kg
14.2.7.3Aromatize şarap kokteylleri1 000 mg/kg
14.2.8%15’ten az alkol içeren distile alkollü içkiler dâhil diğer alkollü içkiler1 000 mg/kg
15.1Patates-, tahıl-, un- veya nişasta-bazlı atıştırmalıklar5 000 mg/kg
15.2İşlenmiş sert kabuklu meyveler5 000 mg/kg
16Tatlılar; kategori 1, 3 ve 4 kapsamında yer alan ürünler hariç3 000 mg/kg
17.1Katı formdaki takviye edici gıdalar, bebek ve küçük çocuklar için kullanılan takviye edici gıdalar hariçquantum satis
17.2Sıvı formdaki takviye edici gıdalar, bebek ve küçük çocuklar için kullanılan takviye edici gıdalar hariçquantum satis
Mevzuattaki azami miktarlar
Mevzuat, E450 için 55 gıda kategorisinde sayısal bir azami miktar belirtiyor. Aşağıdaki değerler yönetmelikte yazan miktarlardır (mg/l veya mg/kg); bu sayfada yorumlanmaz.
0Tüm gıda kategorileri (özellikle belirtilmedikçe, bebek ve küçük çocuklar için gıdalar hariç)10 000 mg/kg
01.1Aromalandırılmamış pastorize ve sterilize (UHT dâhil) süt1 000 mg/kg
01.4Aromalandırılmış fermente süt ürünleri, ısıl işlem görmüş ürünler dâhil3 000 mg/kg
01.5Türk Gıda Kodeksi Koyulaştırılmış Süt ve Süttozu Tebliği’nde tanımlanan koyulaştırılmış süt ve süttozu1 000 mg/kg
01.6.3Diğer kremalar5 000 mg/kg
01.7.1Olgunlaştırılmamış peynirler (kategori 16 kapsamındaki ürünler hariç)2 000 mg/kg
01.7.5İşlenmiş peynir (Eritme peyniri dâhil)20 000 mg/kg
01.7.6Peynir ürünleri (kategori 16 kapsamındaki ürünler hariç)2 000 mg/kg
01.8Süt analogları, içecek beyazlatıcıları dâhil5 000 mg/kg
02.2.1Tereyağı ve konsantre tereyağı ve sıvı tereyağı ve sadeyağ2 000 mg/kg
02.2.2Türk Gıda Kodeksi Sürülebilir Yağlar / Margarin ve Yoğun Yağlar Tebliği’nde tanımlanan sürülebilir yağlar dâhil olmak üzere diğer katı ve sıvı yağ emülsiyonları Sıvı emülsiyonlar5 000 mg/kg
02.3Tavalar için püskürtülebilir bitkisel yağ30 000 mg/kg
Kalan 43 kategori yukarıdaki tam listede yer alıyor.
Mevzuattaki grup üyeliği
Yönetmelik bazı katkı maddelerini, birlikte kullanıldıklarında ortak kurala tabi olacak şekilde gruplandırır. E450 şu grupların içinde geçiyor:
E 338 – 341, E 343 ve E 450 — 452Fosforik asit—fosfatlar—di-,tri-ve polifosfatlarGrupta 8 katkı maddesi var.
Tablodaki dipnotlar ne diyor?
E450 için yukarıdaki kategori tablosunda geçen dipnotların mevzuattaki karşılığı:
(1)Katkı maddeleri tek başına veya birlikte kullanılabilir.
(4)Maksimum miktar P2O5 cinsinden ifade edilir.
(42)Kalıntı olarak
(57*)EK II’de yer alan 01’den 18’e kadar numaralandırılmış gıda kategorileri ve gıdalar için farklı bir maksimum miktar belirtilmedikçe burada verilen maksimum miktar uygulanır.
(79)Maksimum miktar; tek başına veya birlikte kullanılan E 450, E 451 ve E 452 kodlu katkı maddelerinin toplamı için geçerlidir.
Sık sorulanlar
- E450 nedir?
- E450, mevzuattaki adıyla “Difosfatlar”. Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği (Resmî Gazete 13.10.2023, sayı 32338 mükerrer) EK-II Bölüm B’deki izinli gıda katkı maddeleri listesinde yer alıyor. EK-II Bölüm E’de 58 gıda kategorisi için kullanımına izin verildiği yazılı.
- E450 hangi gıdalarda bulunur?
- Mevzuat E450 kullanımına şu gıda gruplarında izin veriyor: Tüm gıda kategorileri (özellikle belirtilmedikçe, bebek ve küçük çocuklar için gıdalar hariç), Süt ürünleri ve analogları, Katı yağlar ve sıvı yağlar ve katı ve sıvı yağ emülsiyonları, Yenilebilir buzlar ve Dondurma, Meyve ve sebzeler, Şekerlemeler, Tahıllar ve tahıl ürünleri, Fırıncılık ürünleri, Et, Balık ve su ürünleri, Yumurta ve yumurta ürünleri, Şekerler, şuruplar, bal ve sofralık tatlandırıcılar, Tuzlar, baharatlar, çorbalar, soslar, salatalar ve protein ürünleri, Türk Gıda Kodeksi Bebek ve Küçük Çocuklara Yönelik Gıdalar ile Vücut Ağırlığı Kontrolü İçin Diyetin Yerini Alan Gıdalar Yönetmeliği’nde tanımlanan gıdalar, Kilo verme amaçlı öğün yerine geçen gıdalar Özel tıbbi amaçlı diyet gıdalar Gluten intoleranslı bireylere uygun gıdalar, İçecekler, Tüketime hazır atıştırmalıklar, Tatlılar; kategori 1, 3 ve 4 kapsamında yer alan ürünler hariç, Takviye edici gıdalar. Bu, ürünün mutlaka içerdiği anlamına gelmez; yalnızca kullanımına izin verilen kategorileri gösterir.
- E450 için mevzuatta miktar sınırı var mı?
- Mevzuatta 55 gıda kategorisi için sayısal azami miktar belirtilmiş; örneğin Tüm gıda kategorileri (özellikle belirtilmedikçe, bebek ve küçük çocuklar için gıdalar hariç) için 10 000 mg/kg; Aromalandırılmamış pastorize ve sterilize (UHT dâhil) süt için 1 000 mg/kg; Aromalandırılmış fermente süt ürünleri, ısıl işlem görmüş ürünler dâhil için 3 000 mg/kg. 3 kategoride ise “quantum satis” yazıyor: mevzuat sayısal bir üst sınır koymuyor, teknolojik amaç için gereken miktarla sınırlı tutuluyor.
- E450 kullanımına sınırlama getirilmiş mi?
- Evet. 28 kategoride mevzuat ek koşul ya da istisna yazıyor. Örnek: Tüm gıda kategorileri (özellikle belirtilmedikçe, bebek ve küçük çocuklar için gıdalar hariç): “sadece kurutulmuş toz formdaki gıdalar, EK II Bölüm A Tablo 1’de listelenen gıdalar hariç (örneğin; üretim prosesi sırasında kurutulmuş gıdalar ve bunların karışımları)” · Aromalandırılmamış pastorize ve sterilize (UHT dâhil) süt: “sadece sterilize ve UHT süt”.
Kaynak bilgisi
Bu maddenin bitkisel, hayvansal veya sentetik kaynaklı olduğu bilgisi Türk Gıda Kodeksi'nde yer almıyor. Kaynak üreticiye göre değişebilir; kesin bilgi için üreticiye sorulmalıdır.